Mało znane rośliny owocowe
Planując część użytkową naszego ogrodu warto rozważyć
posadzenie mniej znanych roślin owocowych. Uprawa niektórych z nich będzie
możliwa także w bardzo niewielkim ogrodzie, albo w dużych pojemnikach na
balkonie, tarasie czy ogrodzie na dachu.
Jeśli sięgniemy po sprawdzone, niewymagające gatunki, wtedy
nasze plony będą nie tylko ciekawostką i powodem do dumy, ale także wzbogacą
naszą dietę o wartościowe składniki odżywcze i witaminy. Spośród rzadziej
uprawianych roślin owocowych polecamy takie, które nie wymagają wyjątkowych
warunków uprawy i łatwo owocują. Zwróćcie Państwo uwagę na polecane odmiany
dopasowane do naszych warunków klimatycznych, co pozwala na uniknięcie zimowych
strat. Dokonując wyboru w oparciu o te wskazówki, bez większego wysiłku, nawet
niezbyt doświadczony ogrodnik będzie cieszyć się ich owocami!
Świdośliwa (Amelanchier
sp.) jest stosunkowo mało znanym krzewem, który w ostatnich latach staje się
jednak coraz bardziej popularny. Na wzrastające zainteresowanie świdośliwą ma
wpływ jej wysoka odporność zarówno na niestabilne warunki klimatyczne jak i
zanieczyszczenia powietrza, dzięki czemu może być z powodzeniem sadzona zarówno
w ogrodach naturalnych na terenach wiejskich jak i w zieleni miejskiej. Jako
roślina mało wymagająca przetrwa i będzie owocować w ogrodzie zapracowanych,
poczatkujących ogrodników, czy na działce odwiedzanej nieregularnie.
 |
| Świdośliwa olcholistna odm. Northline |
Świdośliwa jest subtelnym krzewem lub niewielkim drzewem,
osiągającym najczęściej nie więcej niż 3-5 metrów wysokości. Jej delikatne
gałęzie rozkładają się na szerokość podobna do wysokości, co nadaje jej
harmonijny pokrój. Szukając dla niej miejsca w ogrodzie, weźmy pod uwagę, że
najciekawiej wygląda pozostawiona naturalnie, bez przycinania. Świdośliwa
sprawdzi się także jako roślina sadzona w dużych pojemnikach – w ogródkach
kawiarnianych czy na dużych tarasach. W takim przypadku, warto wybrać gatunek
świdośliwy Lamarcka (A. lamarckii),
która jest niższa od świdośliwy wielkokwiatowej (A x grandiflora) lub
kanadyjskiej (A. canadensis).
Świdośliwa jest roślina bardzo tolerancyjna, na całym terenie
Polski nie powinna mieć problemów z zimowaniem. Poradzi sobie na każdym
podłożu, także mało żyznym – piaszczystym, na terenach podgórskich z podłożem wapiennym
lub w strefie nadmorskiej. Jest więc wyjątkową rośliną o charakterze ozdobnym i
użytkowym, dostosowaną do warunków każdego regionu Polski. Jej pokrój i
delikatne kwiaty sprawiają, że doskonale sprawdzi się jako element ozdobny w
ogrodach naturalistycznych, swobodnych. Właściciele działek leśnych także będą
zadowoleni z wyboru świdośliwy, która jako zdziczała roślina niekiedy spotykana
jest w jasnych lasach mieszanych.
Wiosną, na przełomie kwietnia i maja, świdośliwa wytwarza
subtelne, pięciopłatkowe białe kwiaty, zebrane w kiście przypominające
kwiatostany czeremchy, które są atrakcyjne dla zapylaczy. W pierwszej części
lata, miejsce kwiatów zajmują ciemno-granatowe jagody. Wielkość pojedynczego
owocu nie jest duża – od 0,5 do 1,5 cm średnicy, ale ponieważ występują w
niewielkich gronkach, ich łączna masa może być imponująca.
 |
| Świdośliwa olcholistna odm. Smoky |
Owoce świdośliwy są kwaskowate, podobnie jak owoce aronii,
dlatego najczęściej wykorzystuje się je do przetworów, gdyż nie wszyscy są
amatorami specyficznego smaku na surowo. Ze względu na wysoką zawartość witamin
i mikroelementów, zaleca się krótka obróbkę cieplną, tak aby powstały smaczne
galaretki, soki. Dobrym rozwiązaniem jest także mrożenie lub suszenie owoców,
które można następnie wykorzystywać do przyrządzania koktajli lub muesli czy granoli.
Polecane odmiany do małych ogrodów i pojemników:
Szczególnie godna polecenia jest obficie owocująca licencjonowana
odmiana Obelisk świdośliwy olcholistnej (A.
alnifolia). Tak jak sugeruje jej nazwa, odmiana ma pokrój kolumnowy, osiąga
wysokość do 3-4 metrów, przy szerokości nie przekraczającej 1m. Jest więc
odmiana idealnie nadająca się do sadzenia w niewielkich ogrodach, blisko
budynków czy w dużych pojemnikach.
Polecane odmiany standardowych rozmiarów:
W naszym klimacie sprawdzi się kilka odmian świdośliwy
olcholistnej, sięgających do 4-5 metrów wysokości. Wiele z nich owocuje przez
kilkadziesiąt lat, dając możliwość obfitych, corocznych zbiorów. Większość tych
odmian pochodzi z Kanady, a zatem są przystosowane do zimowania w warunkach
surowej zimy.
Podobne rozmiary niewielkiego drzewa i obfite plony zapewnią
odmiany: Honeywood, Martin, Thiessen, Northline,
Smoky. Każda z wymienionych odmian ma swoistą wyróżniająca cechę, która pozwoli
dopasować roślinę do naszych upodobań i oczekiwań. Pierwsza z nich ma owoce o
intensywnym smaku, druga i trzeci -
dojrzewają równomiernie – mają zatem krótki czas urodzaju, w którym
trzeba zmobilizować się do przerobienia owoców. Northline ma wyjątkowo duże
owoce i jest długowieczna – owocuje nawet do 50 lat. Odmiana Smoky została
wyselekcjonowana w Kanadzie w latach 90-tych, cechuje się największą
wydajnością owocowania i jest najbardziej długowieczna – nawet po 70 latach
uprawy, kolejne pokolenia będą cieszyć się jej owocami.
 |
| Świdośliwa olcholistna odmiana Thiessen |
Wykorzystanie owoców świdośliwy:
Owoce świdośliwy rosną w gronach, zbieramy je w miarę
dojrzewania by wykorzystać do nalewek, konfitur i dżemów. Są one dosyć twarde i
gorzkawe, więc dobrze jest je przemrozić przed przerobieniem. W przypadku
świdośliwy, owoce mają mało miąższu. Wielbiciele gładkich, homogennych
przetworów mogą owoce zmiksować, albo wycisnąć sok w sokowirówce – inaczej w
przetworach zachowają się pestki i skórka.
Prosty przepis na konfiturę z owoców świdośliwy
Owoce z minimalną ilością wody powoli podgrzewaj, następnie
dodaj cukier w ilości niewiele mniejszej niż ilość owoców, dalej podgrzewaj
mieszając. Pod koniec, warto konfiturę zmiksować.